Column Mgr. De Korte

Column Mgr. De Korte

DIALOOG TUSSEN JODEN EN CHRISTENEN

Ieder jaar wordt voorafgaande aan de Bidweek voor de Eenheid van de christenen door onze Kerk op 17 januari de Dag van het Jodendom georganiseerd. Die koppeling wil de nadruk leggen op de nauwe band tussen het jodendom en het christendom. De laatste jaren koos het bisdom van ’s-Hertogenbosch voor een studiemoment live of online. Dit jaar hebben wij gekozen voor een andere formule.
Er is in Tilburg een korte film opgenomen die wij binnen ons bisdom verspreiden. In de plaatselijke synagoge had ik een mooi gesprek met joodse mensen en daarna heb ik een wandeling gemaakt naar plekken die met de joodse presentie in Tilburg te maken hebben.

Belast verleden
De relatie tussen joden en christenen is ernstig belast door de Shoah. De megamoord op zes miljoen joden was het werk van de nationaalsocialisten. Maar christenen erkennen dat het eeuwenoude christelijk anti-judaïsme voeding heeft gegeven aan de nationaalsocialistische terreur. Tegen die achtergrond past christenen in de dialoog met het jodendom diepe schaamte om het verleden. Dat verleden leert ons dat de dialoog tussen joden en christenen principieel met respect en bescheidenheid moet worden gevoerd.

Dispuut over de Messias
Christenen beseffen dat zij van huis uit jood zijn. Als Kerk staan wij op de schouders van Israël, als het volk van Gods eerste liefde. De God die wij aanbidden is de God die in de loop van Israëls geschiedenis steeds meer contouren heeft gekregen. Het is de God van de Thora, de God van de psalmen en profeten. Over die God doen christenen overigens uitspraken die joden niet kunnen meemaken. Het gaat dan vooral om de plaats van Jezus in de heilsgeschiedenis. Is Hij de beloofde Messias? Meer nog: Is God zelf in Jezus bij ons gekomen? Christenen, die staan in de brede katholieke traditie, zullen die vragen bevestigend beantwoorden. Voor christenen is de heilige God, op het hoogtepunt van de tijd, in Jezus mens geworden. Dit geloofsgeheim is nauw verbonden met het belijden van God als de Drie-ene. Voor joden is dit belijden een brug te ver. Met andere woorden: over God van de Schrift worden door joden en christenen verschillende uitspraken gedaan.

Intense vraag
De weigering van de meeste joden om Jezus als Gods Gezalfde te accepteren laat christenen niet onberoerd. Ook christenen beseffen dat de voltooiing van Gods verlossend handelen nog uitstaat. Onze wereld draagt vaak meer het karakter van Goede Vrijdag dan van de Paasmorgen. Er is nog zoveel duisternis, nog zoveel lijden en geweld. Ook wij zien dan ook gespannen uit naar een wereld van vrede en gerechtigheid. Tegen die achtergrond herinner ik graag aan de woorden van de katholieke theoloog Romano Guardini. Bij het laatste oordeel, zo schreef hij, zal God mij over mijn levensweg vragen stellen. Maar, zo vervolgt hij, ik zal God ook een tegenvraag stellen: “Waarom Heer deze verschrikkelijke omwegen naar het definitieve heil?” Met andere woorden: waarom moet deze onheilsgeschiedenis na Pasen nog zo lang doorgaan? Juist deze vraag maakt het gebed van joden én christenen om de definitieve komst van de messiaanse Verlosser des te dringender.

Leer en leven
Wat betekent dit voor het alledaagse leven? Zowel binnen het jodendom als het christendom gaat het immers niet alleen om de leer maar vooral ook om het leven. Leven volgens de wil van God. Of anders gezegd: naast de rechte leer gaat het ook om het oprechte handelen in gehoorzaamheid aan God. Joden en christenen kunnen in dat opzicht samen optrekken. Wij mogen tekens oprichten van het Koninkrijk dat wij verwachten. Tekens van liefde en dienstbaarheid; van vergeving en verzoening, van recht en vrede.

Mgr. dr. Gerard de Korte is bisschop van ’s-Hertogenbosch en
referent voor Kerk en samenleving binnen de Nederlandse bisschoppenconferentie.

Klik hier voor meerdere columns