Achtergronden en documentatie

 

Kerstmis en Epifanie; twee feesten, één geheim
(Bisdomblad ​2012-12)
Het feest van de geboorte van de Heer (Kerstmis) op 25 december en dat van de Openbaring van de Heer (Epifanie) op 6 januari, zijn beide lichtfeesten. Ze zijn de vreugdevolle begroeting van
Christus, die verschijnt als het “ware Licht dat in de wereld komt” (vgl. Joh.1,9) om allen die “gezeten zijn in het duister en de schaduw van de dood” (Lc.1,79), te verlichten. Kijken we naar het ontstaan van beide feesten en hun rijke inhoud.
Lees het artikel >>

Verlos ons, Heer, van alle kwaad
(Bisdomblad 2012-11)
In de Mis bidt de priester na het Onze Vader het onderstaande korte gebed. Waartoe dient dat?
Het Onze Vader is het gebed dat Jezus zelf aan Zijn leerlingen geleerd heeft (Matteüs 6,9-13 en
Lucas 11,2-4). Het is een heel kostbaar gebed, want als we deze woorden uitspreken, bidden we
zoals Jezus. Sterker nog: we gaan er mee binnen in het bidden van Jezus zelf en in Zijn relatie tot
de Vader. Het is daarom goed dat in de liturgie dit bijzondere gebed wordt gebeden door allen die
kind van God zijn.
Lees het artikel >>

Boete-act en vredeswens
(Bisdomblad 2012-10)
In de Eucharistie treden we voor Gods aanschijn om Hem onze eredienst te brengen. Omdat wij ook zondige mensen zijn, kunnen wij niet zomaar met opgeheven hoofd voor God verschijnen. We buigen eerst ons hoofd teneinde om vergeving en ontferming te bidden. Normalerwijze begint daarom de viering van de Eucharistie met een boete-act. In sommige gevallen vervalt de boete-act: bijvoorbeeld op Palmzondag als er aan het begin een palmwijding en processie is en op
Maria Lichtmis als er kaarsenwijding en processie aan de Mis voorafgaat. Op Aswoensdag als
na de Liturgie van het Woord de as wordt gezegend en opgelegd ten teken van boete en bekering, vervalt aan het begin van de viering de boete-act om verdubbeling te voorkomen.
Lees het artikel >>

Woorden van eeuwig leven
​(Bisdomblad 2012-9)
Het christendom wordt, net als het Jodendom en de Islam, wel eens een ‘godsdienst van het
boek’ genoemd. Dat is maar ten dele juist. Zeker, ook in ons geloof neemt Gods woord een uiterst belangrijke plaats in en als het goed is fungeert dat woord als richtsnoer voor ons dagelijks leven. Anders dan voor die beide andere monotheïstische religies echter geldt voor ons, christenen, dat wij geloven dat God zich niet uitsluitend openbaart in de heilige Schrift maar bovenal en op definitieve wijze in Jezus Christus. Hij is immers het levende Woord, dat - zoals we
in die prachtige proloog van het Johannesevangelie lezen - vlees geworden is en onder ons
gewoond heeft (Joh. 1, 14).
Lees het artikel >>

De liturgie, bron en hoogtepunt van het leven van de Kerk
​(Bisdomblad 2012-7)
Voor de meeste mensen is de liturgische vernieuwing het meest concrete en zichtbare resultaat van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965): ‘De priester ging voortaan met zijn gezicht naar het volk staan en het Latijn werd vervangen door het Nederlands’. Behalve dat dit genuanceerd zou moeten worden, is de inhoud van de concilietekst over de liturgie ook veel rijker.
Lees het artikel >>


De Heer zij met u; begroetingen in de liturgie
(Bisdomblad 2012-6)
De eredienst is een ontmoeting tussen God en mens. God richt Zijn Woord tot de mens en schenkt hem Zijn genade. De mens uit zijn dankbaarheid daarvoor en komt met zijn noden en verlangens naar God toe. De dialoog tussen God en mens is er een van zegening: Hij zegent (begenadigt) ons en wij zegenen (eren) Hem. Het dialogale karakter van de liturgie komt onder andere in de liturgische begroetingen tot uitdrukking.
Lees het artikel >>


Sacrament van boete en verzoening; een nieuwe kans!
(​Bisdomblad 2012-5)
De eerste christenen betrokken het woord van Jezus aan de apostelen “Wier zonden gij vergeeft, hun zullen ze vergeven zijn; wier zonden gij niet vergeeft, hun zullen ze niet vergeven zijn” alleen op het doopsel. Door het doopsel immers worden alle zonden afgewassen en ontvangt men het kindschap Gods en het Paasleven van Christus.
Lees het artikel >>


De geloofsbelijdenis: zeggen waar je voor staat.
(Bisdomblad ​2012-4)
Elke zondag, maar ook bij hoogfeesten, belijden wij als Christenen ons geloof. Het heeft wel iets weg van een clublied, dat supporters van een voetbalploeg voor de wedstrijd zingen als teken van saamhorigheid en om elkaar te bemoedigen. De geloofsbelijdenis is echter meer dan dat: zo brengen gelovigen tot uitdrukking dat ze zich bewust zijn van de hoofdlijnen van dat geloof dat
hen samenbrengt en dat ze die hoofdlijnen onderschrijven, ook al kunnen ze die niet alle volledig verstandelijk doorgronden. Hun eigen, persoonlijke geloof voegt zich in dat van de gemeenschap; zo is het gezamenlijk bidden van het credo uiting èn versterking van de eenheid in de Kerk. Daarom is de verwoording van dat geloof niet vrijblijvend of veranderlijk, het credo is immers de
samenvatting van de leer van de apostelen zoals die ons door de eeuwen heen is overgeleverd.Leees het artikel >>


Het lijdensverhaal
(Bisdomblad 2012-3)
Er zijn maar weinig verhalen die in alle vier de evangelies voorkomen. Zo vinden we het verhaal van Jezus’ geboorte alleen bij Lucas en Matteüs. Het lijdensverhaal echter vinden we bij alle vier. Dat geeft al aan dat het lijdensverhaal in het evangelie een centrale plaats inneemt. Want met het
lijden, sterven en verrijzen van Jezus breekt het ogenblik aan (Johannes noemt dat het “uur”) waarop Hij de wereld redt van zonde en dood door zijn gehoorzaamheid tot op het kruis.
Lees het artikel >>


Carnavalsmis: God houdt van Alleluia,vast ook van Alaaf!
(Bisdomblad 2012-2)
In onze streken is Carnaval een feest dat door velen van harte en uitbundig wordt gevierd. Sinds eeuwen is het verbonden met de kerkelijke veertigdagentijd. Het is een seculier feest voordat de tijd van soberheid en ingetogenheid ter voorbereiding op Pasen begint. Carnaval kan dan ook – en zo gebeurt het ook op veel plaatsen - deels in de kerk gevierd met de zogenoemde Carnavalsmis.
Lees het artikel >>

Communie: Gods grootste geschenk uitdelen
(Bisdomblad 2012-1)
‘Gods grootste geschenk’ heet een hedendaags project ter voorbereiding op de eerste heilige Communie. In elke les wordt steeds een geschenk van God behandeld: de schepping, een heel speciaal geschenk (jezelf), het doopsel, de Bijbel, vriendschap, vergeving, vrede, enzovoorts. Uiteindelijk komt dit uit bij Gods grootste geschenk: Jezus in de heilige Eucharistie. De Eucharistie is inderdaad Gods grootste geschenk aan ons. Het is daarom passend dat we er met eerbied mee omgaan.
Lees het artikel >>

BBlad_DEC_11_Liturgisch_jaar.jpg Het liturgisch jaar: cirkelgang van een doorleefd geloof
(Bisdomblad 2011-12)
De wereld en de Kerk lopen niet parallel, ze volgen een ander spoor. Waar de een uitsluitend rekent in geschiedenis en tijd, situeert de ander zich daarenboven in de heilsgeschiedenis die uitloopt op de eeuwigheid. Een christen leeft niet alleen op het ritme van de seizoenen, maar tevens volgens de jaarkring die ons herinnert aan de heilsdaden van Christus. In de loop van het jaar wordt door de Kerk in de liturgie heel het Christusmysterie ontvouwd, “vanaf de menswording en de geboorte tot de hemelvaart, de pinksterdag en de afwachting van de zalige hoop en de verschijning van de Heer” (SC 102).
Lees het artikel >>
BBlad_NOV_11_zang-in-de-liturgie.jpg Zang in de liturgie
(Bisdomblad 2011-11)
In alle liturgische tradities van het Oosten wordt er niet in gezongen in de liturgie maar is de liturgie in haar geheel gezongen, ook alle gebeden, litanieën en zelfs de lezingen. Omdat het de dienst aan God betreft, dus onttrokken is aan het alledaagse, geschiedt alles op verhoogde toon.
Lees het artikel >>
BBlad_OKT_11_zorg-voor-zieken.jpg ​Zorg voor zieken, dienst aan God
(Bisdomblad 2011-10)
Dienst aan God veronderstelt ook altijddienst aan mensen; ofwel, met de woordenvan Johannes: “wie God liefheeftmoet ook zijn broeder liefhebben”(1 Joh. 4, 21). Daarbij moet de Kerk nietin de laatste plaats zorg dragen voor hennaar wie ook de voorkeursliefde van de Heer uitgaat: armen en zieken. Alle gelovigen delen in die opdracht om degenen die lijden door pijn of ziekte bij te staan; daarnaast kent de Kerk het sacrament van de ziekenzalving waarin mensen op bijzondere wijze Gods menslievendheid en medelijden mogen ervaren.
Lees het artikel >>
​Liturgische vorming
(Bisdomblad 2011-9)
Bij de vorming van een nieuw parochie hoort ook de keuze van een nieuwe naam voor de nieuwe parochie. Die keuze dient door de geestelijkheid en de gelovigen te worden gemaakt maar moet door de bisschop worden goedgekeurd. De bisschop heeft bij aanvang van het oprichten van de nieuwe parochies aangegeven dat hij wil dat de regels die gelden voor het kiezen van een patroonheilige/ titel van een nieuwe kerk ook gelden voor de keuze van de nieuwe naam voor een nieuwe parochie.
Lees het artikel >>
​​De naam van een Nieuwe Parochie
(Bisdomblad 2011-8)
Bij de vorming van een nieuw parochie hoort ook de keuze van een nieuwe naam voor de nieuwe parochie. Die keuze dient door de geestelijkheid en de gelovigen te worden gemaakt maar moet door de bisschop worden goedgekeurd. De bisschop heeft bij aanvang van het oprichten van de nieuwe parochies aangegeven dat hij wil dat de regels die gelden voor het kiezen van een patroonheilige/titel van een nieuwe kerk ook gelden voor de keuze van de nieuwe naam voor een nieuwe parochie.
Lees het artikel >>
BBlad_JULI_11_liturrgische_houdingen.jpg Liturgische houdingen
(Bisdomblad 2011-7)
Als je, bijvoorbeeld tijdens een vakantie, ergens in het buitenland de Mis bijwoont, dan valt het op dat er tijdens de viering veel meer beweging in het gelovige volk zit. Men verandert veel meer van houding dan wij hier gewend zijn. Een pastoor hier probeerde wat meer “liturgische beweging” in zijn parochianen te krijgen en kreeg als antwoord: “we zijn toch geen gymnastiekvereniging.”
Lees het artikel >>
Ite missa est: gesterkt de wereld in
(Bisdomblad 2011-6)
De letterlijke vertaling van Ite, missa est klinkt nogal onbegrijpelijk: ‘Gaat, dit is de mis.’ Van oorsprong betekent missa ‘wegzending’. ‘Gaat nu allen heen in vrede’ drukt meer uit dan dat het uurtje in de kerk er op zit en ieder weer snel weg kan.
Lees het artikel >>
BBlad_MEI_11_gebed_om_HGeest.jpg Gebed om de heilige Geest
(Bisdomblad 2011-5)
Op de vijftigste dag van Pasen vieren we Pinksteren, het feest van de gave van de Geest aan de Kerk. We vragen God op die dag of Hij de gaven van de heilige Geest overal op aarde wil laten neerdalen; dat Hij met Zijn Geest komt in het hart van de gelovigen, zoals Hij dat gedaan heeft bij het begin van de verkondiging van het Evangelie. Maar niet alleen met Pinksteren, iedere Mis bidden we om Gods Geest.
Lees het artikel >>

Het Kruis
(Bisdomblad 2011-4)
“Wij roemen in het kruis van onze Heer Jezus Christus. In Hem is ons heil, ons leven en verrijzenis, door wie wij verlost en bevrijd zijn.” Deze tekst naar Gal. 6, 14 is de intredezang van Witte Donderdag en daarmee de openingszang van het hele Paastriduum. In het centrum van ons geloof staat immer het kruis.
Lees het artikel >>
BBlad_MAART_11_woorden.jpg ​Woorden die verwijzen naar het heilige
(Bisdomblad 2011-3)
Taal is niet neutraal. In communicatie gaat het niet alleen om wat er gezegd wordt, maar evenzeer om de wijze waarop het gezegd wordt; de inhoud staat niet los van de vorm. Dat geldt ook voor het taalgebruik in de liturgie. Veel mensen hebben daar moeite mee; ze vinden het te moeilijk en te ouderwets, te abstract en te afstandelijk. Hoe begrijpelijk hun pleidooi voor klare taal ook is, toch houdt het onvoldoende rekening met het specifieke karakter van de liturgie.
Lees het artikel >>

​De koster
(Bisdomblad 2011-2)
Een belangrijke functionaris in en rond het kerkgebouw is vanouds her de koster. Hij is voorwaarden scheppend voor het functioneren van het kerkgebouw en de eredienst. Dat wil zeggen: hij of zij treedt niet direct op de voorgrond, zeker niet in de liturgie, maar zonder hem of haar loopt er niets of loopt alles uiterst stroef.
Lees het artikel >>

BBlad_JAN_11_de_collecte.jpg 

​De collecte: Teken van liefde
(Bisdomblad 2011-1)
In een van zijn brieven treedt de apostel Paulus streng op tegen de christenen in Korinte. Hij verwijt hen dat ze bij de Maaltijd des Heren geen rekening houden met elkaar. Sommigen zitten te schransen en anderen krijgen te weinig, terwijl er voor eventuele laatkomers niets overblijft.
Lees het artikel >>

BBlad_DEC_10_viering_van_kerstmis.jpg 

De liturgische viering van het kerstfeest
(Bisdomblad 2010-12)
Het tweede grote feest van het liturgische jaar, niet in volgorde maar wel in rang, is het Kerstfeest. Vierde de Kerk in de allereerste tijd alleen het Paasfeest als het centrale feest van de verlossing, na verloop van tijd kreeg men oog voor de gebeurtenis die Pasen mogelijk maakte: de menswording, het Kerstfeest.

Lees het artikel >>

BBlad_NOV_10_acoliet_en_misdienaar.jpg 
 
Acolieten en misdienaars in de parochie
(Bisdomblad 2010-11)
Wie in ons bisdom aan iemand van boven de zestig jaar vraagt of hij vroeger misdienaar is geweest, zal hoogstwaarschijnlijk ‘ja’ te horen krijgen. Ook nu zijn er nog veel kinderen die de Mis dienen. Toch wordt ‘de misdienaar’ in het algemeen statuut van het Romeins altaarmissaal niet genoemd in het rijtje van liturgische functies. Hoe is dit te verklaren en wat is het verschil tussen een misdienaar en een acoliet?

Lees het artikel >>
BBlad_OKT_10_uitvaartliturgie.jpg 

Uitvaart: Eucharistieviering of viering van woord en gebed?
(Bisdomblad 2010-10)
Hoewel de vanzelfsprekendheid langzamerhand verdwijnt kiezen veel mensen bij het overlijden van een dierbare nog voor een kerkelijke uitvaart. Juist omdat nabestaanden dikwijls niet meer vertrouwd zijn met de liturgie is het voor pastores meer en meer zaak om bij de voorbereiding van de uitvaart en in hun verkondiging duidelijk te maken wat we eigenlijk vieren. Dit is des te belangrijker omdat een uitvaart ons bij uitstek brengt bij de kern van ons geloof: verrijzenis en eeuwig leven.

Lees het artikel >>

BBlad_SEPT_10_diaken_in_de_liturgie.jpg 

De diaken in de liturgie
(Bisdomblad 2010-9)
Op 25 september worden er in de kathedrale basiliek 5 mannen gewijd tot permanente diaken. De diaken heeft in de Kerk zijn heel eigen taak als gewijde ambtsdrager en die eigen taak komt met name in de viering van de liturgie tot uitdrukking. Immers, de liturgie,en vooral de eucharistie, weerspiegelt de Kerk als volk God met daarin de verschillende wijdingen en bedieningen waardoor het volk wordt opgebouwd.

Lees het artikel >>

BBlad_AUG_10_bisschopswijding_liturgie.jpg 

De liturgie van de bisschopswijding
(Bisdomblad 2010-8)
Bisschoppen zijn de opvolgers van de apostelen, en wel op twee manieren. Zij zijn de herders van de plaatselijke Kerk. Maar tevens zijn zij als lid van het bisschoppencollege onder leiding van de paus ook herder en bestuurder van heel de Kerk, zoals de apostelen onder leiding van Petrus dat waren. Dat was misschien wat duidelijker toen in de vroege Kerk praktisch iedere stad zijn eigen bisschop had, die werd bijgestaan door een raad van priesters en enkele diakens. De bisschop stond toen heel dichtbij de gelovigen.

Lees het artikel >>

BBlad_JULI_10_door-met-in_Hem.jpg 

Door Hem en met Hem en in Hem
(Bisdomblad 2010-7)
In het centrum van ons christelijk geloof staat niet een leer maar een persoon: Jezus Christus. Hij is “de weg, de waarheid en het leven”, de brug tussen God en ons. God van zijn kant is door Hem naar ons toegekomen. Hij is immers “God uit God, Licht uit Licht, ware God uit de ware God”. Maar tegelijk is Hij is mens, een van ons, geboren uit de maagd Maria. En sinds Hij de zonden van ons mensen heeft weggenomen op het kruis is Hij als de Verrezene ook de eerstgeborene van een nieuwe schepping: de ware mens, de nieuwe Adam.

Lees het artikel >>

BBlad_JUNI_10_getijdengebed.jpg 

Het Getijdengebed: stem van de Kerk
(Bisdomblad 2010-6)
Het gebed heeft in de Kerk een centrale plaats; het gebed is de adem van een christen. Er zijn vele verschillende persoonlijke, gemeenschappelijke en universele gebeden. Er bestaan smeekbedes, lofprijzende en dankzeggende gebeden. Er zijn verschillende gebedshoudingen, momenten van gebed en plaatsen om te bidden. In deze bijdrage schenken we aandacht aan het gemeenschappelijk gebed van de Kerk.

BBlad_MEI10_door_Maria_tot_Jezus.jpg Door Maria tot Jezus
(Bisdomblad 2010-5)
De Mariadevotie is stevig verankerd in het volksgeloof; naast de diverse bedevaartplaatsen worden ook de talloze kapellen in het Brabantse land druk bezocht door mensen die er een kaarsje opsteken, al dan niet vergezeld van een kort gebed. Toch is het goed om te bedenken dat wij vooral tot Maria bidden omdat we op haar vertrouwen als voorspreekster bij haar Zoon. Ook de feesten en hoogfeesten van Maria die wij vieren in de loop van het liturgisch jaar verwijzen - net als de geheimen die we overwegen bij het bidden van de rozenkrans - altijd naar Christus en zijn heilswerk.

Lees het artikel >>

BBlad_APRIL_10_heiligenverering.jpg 

Heiligenverering in het liturgisch jaar

(Bisdomblad 2010-4)
Met het liturgisch jaar bedoelt de Kerk het over de tijdsduur van één jaar vieren en gedenken van de grote heilsdaden die God in en door Jezus Christus heeft bewerkstelligd. Tijdens het liturgisch jaar wordt heel het Christusmysterie ontvouwd, vanaf de aankondiging van de Menswording en de Geboorte, via Passie en Verrijzenis tot de Hemelvaart en Pinksteren, ja zelfs tot de verwachting van de Wederkomst van de Heer. Naast dit ‘tijdeigen’ of ‘jaar des Heren’ bevat het liturgisch jaar ook een krans van heiligenfeesten en gedachtenissen.

Lees het artikel >>
BBlad_MAART_10_paastriduum.jpg 

Paastriduum: De heilige drie dagen
(Bisdomblad 2010-3)
Het hoogtepunt van het kerkelijk jaar is het Paastriduum dat begint op de avond van Witte Donderdag en dat besloten wordt met de viering van de Paaswake. Het is als het ware één doorlopende viering van het lijden, sterven en verrijzen van onze Heer.

Lees het artikel >>

 

Actief in de liturgie
(Bisdomblad 2010-2)
Een van de voornaamste uitgangspunten van de liturgievernieuwing na het Concilie is de actieve deelname van de gelovigen in de liturgie. Veel mensen denken dat die actieve deelname bestaat in “iets doen”. Als je maar bij een koor bent of lector of je mag mee communie uitreiken, dan neem je actief deel. Soms wordt er bij een vormsel- of eerstecommunieviering van alles verzonnen om maar iedereen een taak te kunnen geven. Dat heeft jammer genoeg weinig met echte actieve deelname te maken.

Het Evangelie in de liturgie
(Bisdomblad 2010-1)
De evangelielezing mag beschouwd worden als het voornaamste onderdeel van de Liturgie van het Woord. Hierin ontmoeten we Christus die tot ons spreekt. De evangelielezing is een actueel spreken van God in deze tijd. De gelovigen staan daarom ook op en stellen zich hier voor open om actief te luisteren en met God een dialoog te vormen door hierop te antwoorden onder andere via de kruisjes (op voorhoofd, mond en borst) en het meezingen van de acclamaties.
 

​