Nieuws

05 FEB

Column Mgr. De Korte: Democratische rechtsstaat

​Sinds de zestiger jaren van de vorige eeuw is onze samenleving in snel tempo veranderd. Door een hogere scholing van de bevolking en een snel toenemende welvaart kreeg de ontplooiing van het individu steeds meer accent. Zelfrealisatie werd een belangrijk doel in het leven.

Tallozen hebben afscheid genomen van gevestigde instituten zoals politieke partijen en vakbonden. Ook de kerken worden veelal gezien als een blokkade voor de verlangde zelfontplooiing. Niet weinig Nederlanders hebben dan ook de kerken vaarwel gezegd.

Schande
Snelle ontkerkelijking leidt ook tot een snelle ontkerstening. Religieuze opvattingen over goed en kwaad, met name ook op het terrein van seksualiteit, huwelijk en gezin, werden in enkele decennia door de meerderheid van de bevolking losgelaten. Verreweg de meeste vrouwen vinden hun levensvervulling niet alleen in het gezin maar streven ook naar een betaalde baan. Samenwonen gold nog niet zo lang geleden een schande. Op dit moment wordt het de gewoonste zaak van de wereld gevonden. Homoseksualiteit was twee generaties geleden een taboe. Nu heeft de meerderheid homoseksualiteit geaccepteerd en dan niet alleen de voorkeur maar ook de daad.

Deze cultuurontwikkeling stopt niet bij de kerkdeur. Integendeel, veel christenen zijn blij met de veranderingen; anderen hebben er grote moeite mee. Het gevolg is een grote verscheidenheid aan opvattingen over allerlei micro-ethische kwesties binnen onze parochies en kerkelijke gemeenten. Een onderling gesprek over ethiek vindt soms plaats.  Maar veel vaker lukt dat niet vanwege  hoogoplopende emoties. Feitelijk wordt daarom in talloze geloofsgemeenschappen een dialoog over morele zaken vermeden. Gedogen en er verder niet over spreken lijkt dan de beste oplossing.

Op scherp
Toch zijn er soms gebeurtenissen die de zaak weer op scherp zetten. Bijna iedereen heeft gehoord over de Nashvilleverklaring. Deze oorspronkelijk evangelische tekst uit de Verenigde Staten heeft niet alleen in de christelijke wereld maar ook in de seculiere media en de wereld van de politiek voor de nodige ophef gezorgd. Dit duidelijke, maar ook weinig pastorale, geluid uit conservatief christelijke hoek met een scherpe veroordeling van homoseksualiteit werkte als een rode lap op een stier. Het gevolg laat zich raden. De media schreeuwden moord in brand; bijna alle politieke partijen namen afstand van de verklaring en binnen de christelijke gemeenschap ontstond er grote onderlinge beroering.

Niet weinig politici voelden zich gedwongen om te reageren omdat ook de leider van de SGP de verklaring steunde. Wij leven in een democratie. Als gevolg daarvan zijn in de afgelopen decennia een aantal wetten in het parlement aanvaard waar rechtzinnige christenen principiële bezwaren tegen hebben. Ik noem de abortuswet; de euthanasiewet en de wet die het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht regelt.

Halal
Nu is democratie meer dan de helft plus een. Wij leven in een democratische rechtsstaat. En dat impliceert dat de meerderheid optimaal ruimte biedt aan afwijkende standpunten. Tot nu toe mogen joodse mensen hun jongetjes besnijden en de Bijbelse voedselwetgeving naleven. Tot nu toe mogen moslims halal slachten. En tot nu toe mogen orthodoxe christenen vragen blijven stellen bij het fenomeen samenwonen en homoseksuele relaties. Ik hoop en bid dat in Nederland als democratische rechtsstaat de seculiere meerderheid de verdraagzaamheid kan opbrengen om deze minderheidsstandpunten te blijven accepteren.

Ondertussen gaat de cultuurontwikkeling door. Christenen worden door die ontwikkeling uitgedaagd. Tradities ontwikkelen zich. Wat zegt de Heilige Schrift en de katholieke traditie? En wat zegt Gods Geest vandaag tot de Kerk. Wat is heilzaam en wat is heilloos? Welke ontwikkeling is te verbinden met het evangelie van Christus en welke niet?  In onderling moreel beraad moet de Kerk daarop zelf antwoorden blijven formuleren. En wel van binnenuit en dus niet gedwongen door liberale politici of seculiere media.

Mgr. Dr. Gerard De Korte

 

05-02-2019