Nieuws

30 AUG

Column Mgr. De Korte: Commotie rond een kerksluiting

​Helaas worden al decennia lang in ons land kerkgebouwen gesloten. De snelle teruggang van het kerkbezoek veroorzaakt dat steeds minder kerken nodig zijn voor de liturgie. De voornaamste redenen voor een kerksluiting zijn bijna altijd een bijna lege kerk op zondagochtend in combinatie met een structureel tekort in de jaarstukken. Als mensen niet meer komen en hun geloofsgemeenschap niet financieel gezond houden, sluiten zij zelf op den duur hun kerkgebouw.

Binnen het bisdom van ’s-Hertogenbosch heeft de voorgenomen sluiting van de Joanneskerk in Oisterwijk de nodige beroering verwekt. Het Brabants Dagblad, Omroep Brabant maar ook landelijke media hebben aan de kwestie aandacht besteed. Het moet gezegd worden dat de gebruikelijke redenen voor een kerksluiting hier niet aan de orde zijn. Er zijn iedere zondag tussen de 80 en 100 gelovigen in de Eucharistie; de parochie heeft een sluitende begroting en een flinke buffer. En voor de vier kerken van de parochie (twee in Oisterwijk, een in Haaren en een in Moergestel) zijn twee relatief jonge en vitale priesters beschikbaar.

Onbegrijpelijk?
Is het plan om de Joanneskerk te sluiten dan onbegrijpelijk? Is het kerkbestuur die de sluiting heeft voorgesteld dan kwaadaardig? Heb ik als bisschop, die het plan tot sluiting van de Joanneskerk heb overgenomen, mijn controleplicht verzaakt? Het antwoord op alle vragen luidt ontkennend. Binnen Oisterwijk liggen op een afstand van ruim een kilometer twee grote kerkgebouwen, de Joanneskerk en de Petruskerk. Erfenis van het Rijke Roomse leven. Beide kerken hebben helaas een vergrijzend ledenbestand. In deze beide kerken komen ieder weekend ongeveer honderd gelovigen bijeen. Tegen die achtergrond is het goed voorstelbaar dat pastoor en bestuur streven naar een concentratie van de liturgie in één kerk. Om meerdere redenen werd ingezet op de Petruskerk. Een Eucharistie met twee honderd gelovigen viert feestelijker dan met een schamele honderd. En zelfs als vernieuwend en missionair pastoraat in Oisterwijk succesvol zou zijn en er nog tweehonderd nieuwe kerkgangers bij zouden komen is één kerkgebouw meer dan voldoende.

Vanzelfsprekend was niet iedereen in de Joanneskerk gelukkig met de plannen. Iedere kerksluiting vormt een kleine ramp. Gelovigen vieren immers hoogtepunten en dieptepunten van het bestaan in hun kerk. Daarom is iedere kerksluiting een emotionele zaak. Meerdere parochianen tekenden bij mij protest aan en claimden te spreken namens het gros van de Joannesgemeenschap. Het gaat echter om een relatief kleine groep verontrusten. De meeste mensen van de Joannes houden van hun kerk maar begrijpen het plan van het parochiebestuur. Katholiek Oisterwijk is helaas te klein voor twee grote kerken.

Rome
Na mijn beslissing tot sluiting van de Joannes zocht de verontruste groep gelovigen hun heil in Rome. Het is prima dat binnen onze Kerk een bisschoppelijk besluit tot kerksluiting kan worden getoetst. Om precies te zijn door kardinaal Stella, het hoofd van de Congregatie voor de Clerus, die ook verantwoordelijk is voor het onderwerp kerksluiting. En de Romeinse kardinaal heeft de bezwaarmakers in het gelijk gesteld. De Joanneskerk moet open blijven. Natuurlijk een flinke tegenvaller voor het kerkbestuur en voor mij als bisschop. Het atypische karakter van deze kerksluiting heeft ons parten gespeeld. Rome kon niet worden overtuigd.

Als plaatselijke bisschop ben ik geroepen het besluit van kardinaal Stella zo goed mogelijk te realiseren. De Joanneskerk blijft voorlopig open. Het bisdom wil behulpzaam zijn om de kloof tussen het kerkbestuur en de groep verontrusten te overbruggen. Voorwaar geen eenvoudige klus want aan beide kanten zijn de laatste tijd de emoties hoog opgelopen. Zoals de Engelsen zo mooi zeggen never a dull moment. Je hoeft je in ons mooie bisdom nooit te vervelen.

Mgr. Dr. Gerard De Korte  

 

30-08-2018