Nieuws

28 JUN

Column bisschop De Korte: Heilzame verwarring

Bisschop de Korte droeg zaterdag in Hilversum de titel Theoloog des Vaderlands over aan dr. Janneke Stegeman. Bij gelegenheid daarvan schreef de bisschop een column in het Nederlands Dagblad. In de column evalueert hij de wijze waarop hij in het afgelopen jaar aan de titel Theoloog des Vaderlands inhoud heeft gegeven.

HEILZAME VERWARRING
Afgelopen zaterdag werd in het gebouw van de EO in Hilversum de Theoloog des Vaderlands 2016 bekend gemaakt. Als titelhouder van het vorig jaar mocht ik de nieuwe theoloog de bijbehorende prijs overhandigen. Voor het eerst werd een vrouw gekozen. Het is dr. Janneke Stegeman uit Amsterdam. In het afgelopen jaar heb ik als Theoloog des Vaderlands de nodige mediacontacten gehad. Zij waren in mijn geval overigens nauw verbonden met de promotie van de sociale encycliek Laudato Si van paus Franciscus en mijn benoeming tot nieuwe bisschop van Den Bosch. Naar mijn inzicht heeft de Theoloog des Vaderlands een dubbele opdracht: een kerkelijke en een maatschappelijke.
 
Mensen van de Kerk
Een christelijke theoloog helpt andere christenen bij het geloof door na te denken over de betekenis van de Heilige Schrift en de traditie van de Kerk. Niet voor niets luidt een klassieke definitie van theologie “geloof op zoek naar inzicht”. In een tijd van religieuze onzekerheid buiten én binnen de christelijke geloofsgemeenschap lijkt mij dat een opdracht met hoge prioriteit. Wat mij betreft gaat het dan om een concentratie op Gods openbaring aan het volk Israël met als hoogtepunt de komst van God onder ons in Jezus Christus. Dat immers het kloppende hart van het klassieke christelijke geloof. Mensen helpen te leven in verbondenheid met Christus vormt een uitdaging voor iedere theoloog maar heel bijzonder ook voor de Theoloog des Vaderlands. In het afgelopen jaar heb ik dat gedaan door menig interview en artikel en door de publicatie van het boek Geroepen tot hoop.
 
Bestaan van God
Theologen zijn er om heilzame verwarring te stichten. Zij kunnen gelovigen uit hun burgerlijke comfortzone halen en confronteren met de vierkante kanten van het evangelie. Maar ik zie helaas dat theologen in onze tijd ook heilloze verwarring stichten met name over de vraag rond het bestaan van God. Natuurlijk bestaat God niet als een appeltaart zoals een populaire vrijzinnige theoloog met veel aplomb heeft verkondigd. Grote theologen als Augustinus, Thomas en Calvijn hebben geweten dat God altijd groter is dan ons denken en spreken. Als wij over God spreken gaat het immers over een werkelijkheid die de schepping en dus ook de taal overstijgt. Maar naar mijn diepste overtuiging in het onopgeefbaar om over de Bijbelse God te blijven spreken als een Gij die ons aanspreekt, troost én uitdaagt tot een antwoord. De Bijbelse God is de God van het verbond die mensen wil ontmoeten en oproept tot navolging van Christus.
 
Mensen van goede wil
Als Theoloog des Vaderlands heb ik geprobeerd de rijkdom van de christelijke traditie  over de rechtvaardige samenleving te vertalen, ook voor mensen ver buiten de christelijke kring. Ik heb in het afgelopen jaar in interviews en artikelen aandacht besteed aan de economische crisis, aan het vluchtelingenvraagstuk en het thema geweld. En dat altijd vanuit de centrale noties van het christelijk sociaal denken: het beschermen van de  menselijke waardigheid, het belang van solidariteit, de inzet voor het algemeen welzijn en de noodzaak van duurzaamheid. Zaterdag heb ik de titel  doorgegeven aan een jonge theologe. Voor zover ik heb begrepen behoort zij tot een andere theologische school dan ikzelf. Maar ik hoop en verwacht dat zij met grote passie, gevoed door het christelijk geloof, wil nadenken over God, wereld en mens in deze tijd.
 
Mgr. dr. Gerard de Korte
Bisschop van ’s-Hertogenbosch
28-06-2016