Nieuws

10 JUN

Christelijk geloof en kunst: Gebroken schoonheid

​Zondag 29 mei opende Mgr. De Korte in de Willibrorduskerk te Deurne een tentoonstelling over religieuze kunst. In het kader daarvan werd hij gedwongen zijn gedachten rond christelijk geloof en kunst te ordenen.
In het Nederlands Dagblad van donderdag 9 juni verscheen onderstaande column:

GEBROKEN SCHOONHEID
Recent mocht ik als kersverse bisschop van Den Bosch een tentoonstelling openen in de prachtige kerk van Deurne. De uitnodiging dwong mij om opnieuw na te denken over de relatie tussen kunst en het christelijk geloof. Christenen zijn van huis uit joods. Ook ons denken over kunst en schoonheid is mede bepaald door Israël. Musicologen zien een verband tussen oude joodse melodieën en het vroegchristelijke Gregoriaans. In het Oude Testament lezen wij dat David, als de ark naar Jeruzalem wordt overgebracht, danst en springt ( vgl. 2 Samuel 6) Religieuze dansen zijn in de westerse liturgie eerder uitzondering dan regel. Onze liturgie is daarvoor veelal te plechtstatig. Maar in Afrika is het niet ongewoon tijdens de liturgie te dansen. Ook bisschoppen komen daar, inclusief staf en mijter, op het ritme van de muziek de kerk binnen.
Vaak wordt binnen het westerse christendom een onderscheid gemaakt tussen protestanten en katholieken als het gaat om de waardering van kunst en schoonheid. Het is populair om te denken dat binnen de Reformatie men zeer terughoudend is als het gaat om kunst. Niets mag immers van het Woord afleiden. Maar toch is een stevige nuancering op zijn plaats. Spontaan denk ik aan de religieuze muziek van Bach maar ook aan de vele prachtige liederen van de dichters van het (oude) Liedboek.
Als het gaat om beeldende kunst zal menigeen echter de Romana kunstvriendelijker bestempelen dan de Reformatie. Katholieke gelovigen hebben in ieder geval hun geloof niet alleen vormgegeven in muziek en poëzie maar ook in schilderijen en beelden. Het geloof is niet alleen uit het gehoor, zo is de katholieke visie, maar ook uit het zien.
 Petra - Lizzy Geurts van Kessel.JPG
Schilderij 'Petra' (vluchtelingen) gemaakt door Lizzy Geurts van Kessel
 
gekwetst
In ons snel seculariserende Nederland worden steeds minder kunstenaars door het christelijk geloof geïnspireerd. De kerken hebben natuurlijk in recente tijden ook minder middelen om opdrachten te geven. Kerkgeld wordt in onze dagen vaak gebruikt om het pastorale beroepskrachten te bekostigen en het kerkgebouw te onderhouden. Toch is dat doodzonde. Kunst draagt immers bij aan de schoonheid van onze wereld. Het is een oude gedachte dat schoonheid mensen kan helpen bij het zoeken en vinden van God. De kunstenaar die schoonheid schept, verwijst naar de Schepper als bron van alle schoonheid.
Naar christelijk besef is Gods schoonheid bij uitstek zichtbaar geworden in de gestalte van Jezus Christus. Het is dan echter niet de schoonheid van het perfecte menselijk lichaam zoals bij de David van Michelangelo. Integendeel, Christus toont ons gebroken schoonheid, de vreemde schoonheid van het kruis. Gods solidariteit in Christus geeft ruimte voor het imperfecte; voor het gehandicapte en aftakelende leven. Ook gekwetst leven deelt in de waardigheid van iedere menselijke persoon. Dat vond ik terug in de moderne kunst die in de kerk van Deurne wordt getoond. Hedendaagse kunstenaars leggen een verbinding tussen centrale Bijbelse thema’s en actuele maatschappelijke noden. Zo inspireert het geloof in de bevrijdende liefde van Christus om de vrijheidsstrijd van Nelson Mandela in Zuid Afrika in een schilderij te verbeelden en wordt de huidige vluchtelingenproblematiek op doek verbonden met de dramatiek van de Apocalyps.
mandela.jpg
Schilderij 'Water' (Nelson Mandela) is van Theo Spaaij
Mgr. dr. Gerard de Korte
bisschop van ’s-Hertogenbosch
 
Expositie Reflectie
Sint Willibrorduskerk, Markt 9 te Deurne
tot en met 23 oktober 2016
dinsdag tot en met zondag van 14.00 tot 16.00 uur 
10-06-2016