Nieuws

16 DEC

Kersttoespraak Mgr. Hurkmans

Woord van het jaar
Ieder jaar wordt er in Nederland een woord uitgeroepen tot Woord van het Jaar. Voor 2013 heeft het woord “participatiesamenleving” het gehaald. In zijn troonrede van afgelopen september gebruikte koning Willem-Alexander dit woord. Het lijkt een nieuw woord maar in onze parochies waar veel vrijwilligers ieder met zijn eigen talenten hun broeders en zusters dienen zie ik die werkelijkheid al vele jaren in praktijk gebracht. Mag ik u voor de nazit en voor het Kerstfeest bij dit woord enkele gedachten aanreiken?

 
Wat overheerst
‘In Italië, en waarom zou het in andere Europese landen anders zijn, groeien van de verschillende soorten huishoudens de eenpersoonshuishoudens het sterkst. In China groeien duizenden en duizenden kinderen op die wel ouders hebben en opa’s en oma’s, maar die geen weet hebben van wat het is een broer of zus te hebben. In Rotterdam kon een vrouw tien jaar, vergeten door iedereen, dood in haar flat liggen. Signalen die er op wijzen dat de individualisering met geweld oprukt overal om ons heen. Ieder van u weet dat en voelt dat. Individualisering brengt eenzaamheid. Paus Benedictus XVI noemde in zijn encycliek ‘Caritas in Veritate’ eenzaamheid een van de ergste vormen van armoede.
 
Van samenzijn naar belangengroepen
Een mens is geschapen om in gemeenschap te leven. De banden van een gezin, van een buurt en van een vereniging, van een stad, van een provincie, van de Kerk, van een land heb je nodig. Wanneer het in die verbanden overheersend gaat om het hebben van allerlei zaken worden die banden functioneel. Functionele banden zijn uitwisselbaar. Je bent niet langer als personen met elkaar verbonden, maar met een groep individuen waar je iets aan hebt. Het zijn oppervlakkige banden. In onze samenleving lijken deze vormen van verbondenheid te overheersen. Alles is materialistisch, meetbaar, telbaar. Groepen en verenigingen die ooit ontstaan zijn om het leven in vriendschap te delen ontwikkelen zich makkelijk in de richting van louter en alleen belangengroepen.
 
Men verlangt naar iets nieuws
Mensen laten zich echter niet zomaar meenemen in die richting. Zij willen juist wel ontmoeting en gemeenschap.  Zij laten zich niet spannen voor de macht of voor de belangen van bepaalde groepen. Veel vakbonden, politieke partijen, ja ook veel Geloofsgemeenschappen, die niet ontkomen aan de algemene tendensen in de samenleving, verliezen leden. Dit is vaak jammer voor die groepen, maar ook voor de mensen die alleen achterblijven. Het individualisme groeit daarmee sterk en dit brengt niet veel goeds.
 
Op weg naar werkelijke ontmoetingen en naar samenzijn
Paus Franciscus, de man van het jaar, heeft voor ons een antwoord. Hij stelt geen persoonlijke of kerkelijke belangen voorop, hij is niet politiek bezig. Hij stelt echt iedere mens centraal. Het gaat om iedere mens afzonderlijk en om oprechte ontmoetingen met elkaar. Dit is de boodschap van het kind in de kribbe. Mensen met een open hart tegemoet treden. Er zijn voor de ander. Luisteren. Niet meteen van alles van de ander willen hebben. Niet meteen van alles uit willen leggen aan de ander. Neen, op de eerste plaats elkaars zijn delen. Er voor elkaar zijn. Participeren in elkaars bestaan. Met Kerstmis vieren wij dat God mens wordt. Hij komt naast ons staan. Hij deelt ons bestaan. Hij laat ons delen in Zijn bestaan. Jezus is onze broeder. In Jezus zijn wij kind van God.
 
Gemeenschap
Vanuit dit beginpunt, vanuit het oprecht participeren in elkaars bestaan  kun je samen de weg gaan en gemeenschappen vormen. Een gemeenschap blijft gedijen zolang mensen elkaar oprecht ontmoeten met hoogachting van de menselijke waardigheid en van de mensenrechten. Economie, bestuur, media, wetenschap en politiek dienen daar ondergeschikt aan te zijn. Wij zijn in alle omstandigheden, ook in moeilijke, uitgenodigd elkaar echt te ontmoeten. Van hart tot hart. Elkaar in de ogen zien. Naar elkaar omzien.
 
Het Kerstfeest
Een mens die thuis is bij God, zo zien wij in paus Franciscus, kan de ander oprecht ontmoeten. Daarom nodig ik u uit het Kerstfeest écht te vieren. Ga naar Jezus, het kind in de kribbe.  Laat je hart raken. Door de armoede. Door de eenvoud. Door de zuiverheid van dit Kind. Aanvaard jezelf opnieuw als kind van God. Zie in je medemensen broers en zussen. Leef voor hen. Deel met hen je bestaan. Blijf bij God door gebed, door kerkgang en door naastenliefde. Kerstmis geeft je de kans thuis te raken bij God en één te zijn met je broeders en zusters.
 
Wens
Met de feestdagen zult u participeren in elkaars leven. Laat dit deel hebben aan elkaars leven meer zijn dan nuttig zijn voor elkaar. Deel in oprechte ontmoetingen met God en met elkaar je mens-zijn. Weet dat die ontmoetingen uw leven dragen tot over de dood.
U allen wens ik een zalig Kerstfeest en een zegenrijk nieuwjaar.
Dank voor uw aandacht.
 
Mgr. drs. A.L.M. Hurkmans
bisschop van ‘s-Hertogenbosch

 

16-12-2013