Nieuws

01 FEB

De geloofsgetuigenis van Uganda

Don’t be afraid to be the Saints of the new millennium

Tijdens een radiouitzending in Uganda vroeg de moderator om een slotstatement. De oproep van paus Johannes Paulus II kwam in mijn gedachte. De mensen die ik had ontmoet, daar zag ik heiligen van het nieuwe millenium die beantwoord hadden aan deze oproep. De Kerk in Uganda is volwassen geworden, met levende heiligen wiens getuigenis indrukwekkend is in de eenvoud van hun leven, spreken en werken.

KISI KIDS
Aanleiding voor het bezoek aan Uganda was de uitnodiging van Fr. Emmanuel Tusiime van het aartsbisdom Mbarare om de KISI-KIDS in Uganda mee te helpen opbouwen. Tijdens het 450-jarig jubileum van het bisdom van ’s-Hertogenbosch had hij kennis gemaakt met deze kindermusicalgroep die hij graag zou introduceren in Mbarare waar hij binnen het bisdom verantwoordelijk is voor jeugdwerk, evangelisatie en voor de Katholieke Charismatische Vernieuwing. Na enige uitwisseling of dit zou landen in een Afrikaans land en werkzaam zou kunnen zijn in de Afrikaanse context besloten we een pilot te wagen en met enkele medewerkers en vrijwilligers van de KISI-Kids uit Oostenrijk en Nederland naar Uganda te gaan. Met 50 Ugandese kinderen en 10 medewerkers uit Uganda hebben we enkele dagen geoefend en daarna meegewerkt aan een jaarlijkse conferentie onder de naam New Dawn waar we met deze kinderen enkele programma’s mee hebben verzorgt. Afsluitend bezochten we een weeshuis waarvan enkele kinderen deelnamen aan de KISI KIDS. De reacties op de KISI-KIDS waren enthousiast met veel mogelijkheden om bij te dragen in de vorming en evangelisatie van kinderen. Tegelijkertijd was het voor ons zeer indrukwekkend om met enkele mensen daar op te trekken, en deze jonge ‘heiligen’ in actie te zien.

Fr.Emmanuel Tusiime
Toen Fr. Emmanuel Tussime ruim 15 jaar geleden in het bisdom kwam waren er zo’n 6 gebedsgroepen met een 10 tot 15 personen per gebedsgroep. Nu zijn er ruim 500 gebedsgroepen met 50 - 200 personen per groep. Het vormingsprogramma wat door de door Fr. Emmanuel geleidde leken gemeenschap Yesu Ahuriri (Jezus leeft) , wordt gegeven is indrukwekkend. Maandelijks meerdere programma’s met vorming voor gebedsgroepsleiders, vorming in gebed, cursus cyclus rond pre-catechese (life in the spirit seminars genaamd), evangelisatiecursus, vorming voor echtparen (Kana programma), enz. Het is duidelijk dat het hier niet alleen gaat om een oppervlakkige golf van Afrikaans enthousiasme en warmbloedigheid. Deze beweging is veel structureler en met een diepe toewijding in het geloof. Het blijft echter niet alleen op het niveau van geestelijk leven. Fr. Emmanuel kijkt naar de hele persoon en armoede en onderontwikkeling moeten daarom evengoed worden aangepakt. Er worden cursussen gegeven rond basis ontwikkeling, kleine gezamenlijke ontwikkelingsinitiatieven zoals samen naaien, een investering in een koe, pottenbakkerij, etc. Hij toonde ons ook de voortgang van twee projecten die met steun van Cordaid waren gerealiseerd, een pastoraal trainingscentrum voor vorming van jong kader en de bouw van een middelbare school.De mens of hij nu gelovig is of niet wordt omwille van zijn waarde als schepping van God gewaardeerd en gestimuleerd en ondersteund waar kan.

Voor de jaarlijkse New Dawn conferentie stromen naar schatting 60.000 mensen samen op een groot veld wat de natuurlijke vorm heeft van een amfitheater. Drie dagen lang slapen en eten ze in de open lucht met soms een stevige regenbui over hen heen. De mensen van andere geloofsgemeenschappen zeggen dat je wel heel gelovig moet zijn om drie dagen zo bij elkaar te komen. Tijdens de eerste eucharistieviering met de medewerkers (honderden) waar we in het donker vieren omdat het elektrisch uit valt, is de indruk van een hemelse liturgie, en bekruipt me bijna het (ontheologische) gevoel dat ik nog nooit een echte mis heb meegemaakt. De vreugde, de intense stilte en aanbidding in een sterke gecommitteerde gemeenschap van gelovigen is onbeschrijflijk.

Typerend voor Fr. Emmanuel is de laatste dag van de conferentie waarop president Museveni van Uganda een bezoek brengt aan de conferentie met alle bijbehorende zaken als honderden veiligheidsmensen, protoculaire ontvangst en speeches. Behendig beweegt Fr. Emmanuel zich door het protocol en neemt de president mee langs kleine economische initiatieven die vanuit de gemeenschap genomen worden. Diezelfde avond neemt hij ons mee naar een weeshuis waar hij met evenveel eenvoud en bescheidenheid met de kinderen speelt en met hen bidt. Hij deelt van zijn droom om meer van dit soort kleine familieweeshuizen op te bouwen in de dorpen vanwege de grote nood die er is. Hij droomt met compassie en groot geloof en na een dag met hem te zijn opgetrokken en gezien hebbende welke dromen er al werkelijkheid zijn geworden ontkom je er niet aan om met hem te gaan mee dromen.

Lillian
We bezoeken Lillian die een weeshuis in familieformaat met een kleine 20 kinderen heeft opgezet. Deze weeskinderen hebben beide ouders verloren en hebben geen grootouders of familie waar ze terecht kunnen. Een deel van de kinderen is via hun ouders HIV positief. Wij verwachten een huis vol pijn en gebrokenheid. Tot onze verbazing is niet alleen de naam van het huis House of love, maar is het een huis waar de liefde voelbaar is. De grotere kinderen zorgen me voor de kleinere. De kinderen zingen, en het avondgebed wordt gezongen door vier kleine peuters met support van de groteren. Hoe kan dit, hoe krijgt ze dit voor elkaar? De volgende dag vragen we haar om te vertellen hoe ze hiertoe gekomen is. Ze vertelt het verhaal van haar eigen leven, geboren uit een tienerzwangerschap werd ze als kind geminacht en als minderwaardig behandeld. Ze had een slechte gezondheid en ervoer zelf hoe het is om niet welkom te zijn, geen plaats te hebben om naar toe te gaan. Terwijl ze vertelt huilt ze en ieder van ons huilt mee bij het horen van haar verhaal en ook haar ervaring van genezing. Je zou bitterheid verwachten, maar zij weet dit lijden en deze pijn om te zetten, en wil zich inzetten zodat andere kinderen een plek van liefde en geborgenheid vinden. Vanuit dit verlangen kwam ze drie jaar geleden met lege handen bij Fr. Emmanuel. Deze had eerst geen plek waar dit mogelijk leek, maar toen zijn vader overleed kwam het ouderlijk huis vrij wat hij hiervoor beschikbaar stelde. Hier begon Lillian het house of love. Deze bescheiden vrouw geeft daar dagelijks haar leven in de verzorging en liefde voor de kinderen.

Jonge kerk wordt volwassen
De ontmoeting met Lillian, Fr. Emmanuel en anderen toont een kerk waar de oproep tot heiligheid resoneert en vrucht draagt. Een ruime eeuw geleden gingen er eerste missionarissen naar Uganda en ook uit ons land zijn er vele missionarissen die het evangelie daar in woord en daad hebben verkondigd. Deze nog jonge kerk in Uganda is volwassen geworden. Van een soms oppervlakkige missionering met veel syncretisme zien we nu een vitale kerk ontwikkelen met goed gevormd kader met een standvastig geloof met de bereidheid om het leven in dienst te stellen van het evangelie. Er zijn zeker nog vele noden in Uganda en er is nog veel te doen. Tegelijkertijd ben ik er van overtuigd dat de kerk van Uganda veel te betekenen heeft voor de kerk in Europa en dat haar geloofsgetuigenis de komende jaren in toenemende mate buiten haar grenzen zal weerklinken. De kerk in Uganda zal de kerk van Europa opnieuw helpen de eerste liefde voor Christus te herontdekken. Eer en waardering voor onze jonge zus in Afrika die volwassen is geworden en straalt in schoonheid, blijdschap en puurheid.

Harm Ruiter
01-02-2011