Nieuws

02 APR

Het Paastriduüm: de heilige drie dagen

Het hoogtepunt van het kerkelijk jaar is het Paastriduum dat begint op de avond van Witte Donderdag en dat besloten wordt met de viering van de Paaswake. Het is als het ware één doorlopende viering van het lijden, sterven en verrijzen van onze Heer. We beginnen met het kruisteken op Witte Donderdag en eindigen met de zegen van de Paaswake. Tussenin beginnen de vieringen niet met het kruisteken noch eindigen ze met de zegen. We hopen dat u, als u enigszins kunt, deze dagen in liturgie komt meevieren.

Witte Donderdag
In een plechtige eucharistie wordt de instelling van dit sacrament tijdens het Laatste Avondmaal herdacht. Sinds Aswoensdag wordt op deze avond weer voor het eerst de lofzang "gloria" gezongen. Tijdens het zingen daarvan worden de kerkklokken geluid en klinken de altaarbellen. Deze zwijgen daarna tot het gloria van de Paaswake.
Na de communie worden de overgebleven Hosties in een plechtige processie naar een rustaltaar gebracht. Dit symboliseert de gang van Jezus met zijn leerlingen naar de Hof van Olijven. Teruggekeerd bij het altaar of na de viering wordt het hele priesterkoor van zijn versierselen ontdaan. Het altaar is kaal, het tabernakel staat open. Dit is een teken van de verlatenheid van de Heer in zijn lijden.
Alleen bij het rustaltaar in de grote kerk is stille aanbidding. Hiermee willen we antwoorden op de vraag van Jezus: "Kunt gij dan niet één uur met Mij waken? Waakt en bidt opdat gij niet op de bekoring ingaat."

Goede Vrijdag
Voor de Liturgie komen de gelovigen een kale kerk binnen waar zelfs geen kaars brandt. In stilte komt de liturgische stoet binnen. Bij het altaar aangekomen gaat de priester (en de diaken) plat ter aarde liggen, de overigen knielen en bidden een ogenblik in stilte. Na een gebed begint de liturgie van het Woord met als hoogtepunt het lijdensverhaal volgens Johannes.
De voorbede vandaag zijn voor alle grote intenties van de Kerk.
Nu volgt de liturgie van de Kruisverering. Een kruisbeeld wordt de kerk binnengedragen. Op drie plaatsen in de kerk zingt de priester, telkens een toon hoger: "Aanschouwt het kostbaar Kruis waaraan de Redder heeft gehangen" waarop allen zingen: "Komt, laten wij aanbidden". Hierna wordt het kruis door de geestelijkheid vereerd en daarna door het volk. Dat kan door het kruis te kussen of door een andere geschikte geste.
Daarna vindt er een korte communiedienst plaats.

Stille Zaterdag
Dit is de dag van de grafrust van de Heer die in de geloofsbelijdenis wordt beschreven als de nederdaling ter helle: de nederdaling in het dodenrijk waar Hij alle rechtvaardigen uit het oude testament bevrijdt van de banden van de dood. Deze dag is er buiten het getijdengebed geen liturgie.

Paaswake
Na het invallen van de duisternis op zaterdagavond, liefst later op de avond komen de gelovigen samen voor de Paaswake waarin de verrijzenis wordt gevierd. De priester zegent het vuur en daarna de Paaskaars, die het symbool is van de verrezen Christus. Dan wordt de donkere kerk verlicht door het licht van de Paaskaars en de kaarsjes van de gelovigen die aan de Paaskaars worden ontstoken. Na de Paasjubelzang volgt de wake van enkele schriftlezingen en psalmen. Dan begint de eucharistie met het zingen van het gloria waaronder de klokken worden geluid en de bellen rinkelen. De kaarsen op het priesterkoor worden aangestoken. Dan heft de priester plechtig het alleluia aan. Dit is de paaszang bij uitstek die sinds Aswoensdag niet meer heeft geklonken. Daarna volgt het Paasevangelie.
Na de homilie vindt de doopwaterwijding plaats en eventuele toediening van de doop die begint met het zingen van de litanie van alle heiligen. Daarna hernieuwen alle gelovigen hun doopbeloften en worden ze met het nieuwe doopwater besprenkeld als herinnering aan hun doopsel. Dan volgt de eucharistie van Pasen. Pasen is het grote feest van de Kerk dat we 50 dagen lang vieren en dat besloten wordt met het Pinksterfeest.

De vieringen van het Paastriduum hebben dus een bijzonder karakter. Ook bij een christen thuis dienen deze dagen een bijzonder karakter te hebben. Het zijn dagen van ingetogenheid en soberheid, van meeleven met de lijdende Christus. Het zijn dus geen dagen om een verjaardag of om een ander feest te vieren. Dat dient men te verzetten tot Pasen of na Pasen. Goede Vrijdag is een verplichte vasten- en onthoudingsdag. Pas met Pasen is het weer volop feest.
02-04-2010