De belangrijkste vragen en antwoorden over het nieuwe beleid hebben we voor op u een rijtje gezet. Zo kunt u lezen welke richting het uitgaat in het bisdom en in uw parochie.
Waarom nieuw beleid?
Het huidige beleid, zoals beschreven in de nota ‘Als levende stenen ingevoegd’, dateert van augustus 2000. De vorming van samenwerkingsverbanden van parochies is hierin een centraal thema, waaraan de afgelopen jaren vorm is gegeven in de vorm van fusies van parochies en de vorming van pastorale eenheden. De tijd vraagt nu om een herziening van dat beleid. De redenen zijn bekend: afname van gelovigen, middelen, vrijwilligers, priesters en beroepskrachten. Vitalisering van parochies is het doel, krachtenbundeling is daarvoor nodig. Doorgaan op de huidige manier biedt geen toekomst.
Wat is de inhoud van het nieuwe beleid?
Centraal in het beleid staat de nieuwe parochie, waarin krachten gebundeld worden. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om met kracht prioriteit te geven aan initiatieven op het gebied van jeugd en jongeren, huwelijk en gezin, roeping en vorming en Kerk en samenleving. Dat kan alleen door meer samenwerking en daarvoor is de oprichting van nieuwe parochies nodig. De parochiekerk vormt het hart van de nieuwe parochie.
Waarin verschilt het met het huidige beleid?
Belangrijkste verschil is dat er nu voor het hele bisdom een blauwdruk is gemaakt die de toekomst van de parochies in het bisdom laat zien. Die blauwdruk is het referentiekader voor de komende 10 jaar om systematisch nieuwe parochies te vormen. Tot nu toe gebeurde dat ook wel, maar minder systematisch en daardoor niet voor iedereen altijd even duidelijk. Ook gaat het nu om de fusie van parochies en niet om de vorming van pastorale eenheden.
Waarom zijn er ‘nieuwe’ parochies nodig?
De bestaande parochies werken wel vaak samen maar dikwijls is die samenwerking toch beperkt en vrijblijvend. Doel van de nieuwe parochies is om vitale en uitnodigende RK-geloofsgemeenschappen rond Jezus Christus te vormen en om Hem te verkondigen (evangelisatie). Daarvoor is één centrum nodig dat een gezonde geestelijke én materiële basis vormt waar kinderen, gezinnen, jongeren en ouderen elkaar kunnen ontmoeten in de zondagse Eucharistieviering en daarbuiten. Nu zijn al deze groepen parochianen verspreid in kleine aantallen over diverse parochies. Door ze bij elkaar te brengen in een nieuwe parochie kunnen ze elkaar inspireren en zien ze dat ze er niet alleen voor staan.
Hoe ziet een nieuwe parochie eruit?
De nieuwe parochie kent één parochiekerk met een pastorie en parochiecentrum. In de parochiekerk is iedere dag een Eucharistieviering en wordt het gehele kerkelijke jaar gevierd. Daarnaast zijn er kerken waar in het weekend minstens één Eucharistieviering is en er zijn ook kerken die als kapel worden gebruikt voor doop, eerste H. communie, huwelijk, uitvaart en gebedsdiensten. In de nieuwe parochie is er een aanbod voor kinderen en gezinnen, jongeren, ouderen, migranten, etc. Ook is er structureel aandacht voor roeping en vorming en Kerk en samenleving. De nieuwe parochie is het centrum voor voorbereiding op de sacramenten, catechese en diaconie. In elke nieuwe parochie werkt één team dat bestaat uit een pastoor, uit priester(s), diaken(s) en pastoraal werk(st)er(s). Ze worden ondersteund door vrijwilligers. De nieuwe parochie is ook een bestuurlijke eenheid waarin voormalige parochies zijn samengevoegd.
Hoe zit het eigenlijk met woord- en communiediensten?
In de nieuwe parochie viert men de zondag met de Eucharistie. “Het houden van niet-eucharistische zondagsvieringen bij afwezigheid van een priester heeft de goedkeuring nodig van de diocesane bisschop, Wanneer deze een vervangende zondagsviering toestaat kan die alleen doorgang vinden wanneer in dezelfde kerk in hetzelfde weekend geen Eucharistieviering plaats heeft gevonden of zal gaan vinden,” aldus de brief van de Nederlandse bisschoppen gepubliceerd in 2008 over de viering van het sacrament van de Eucharistie.
Hoe gaat de vorming van nieuwe parochies in z’n werk?
Op basis van de blauwdruk die is gemaakt zullen in de periode 2009-2012 in eerste instantie twaalf nieuwe parochies worden gevormd, in ieder dekenaat één. Dat is een proces dat het nodige overleg, begeleiding en gewenning vraagt. Ook is het proces bedoeld om van leren. Wanneer de eerste twaalf nieuwe parochies in 2012 zijn gevormd komen de overige parochies aan de beurt. In 2020 moet het gehele proces zijn afgerond en alle nieuwe parochies zijn gevormd. Per 1 september 2009 begint de vorming van de nieuwe parochies met een besluit van de bisschop. Hierna begint de samenstelling van het pastorale team. De parochiekerk wordt na overleg door de bisschop aangewezen. Per 1 januari 2010 richt de bisschop de eerste nieuwe parochies op. De fusie van de oude parochies is dan een feit, er is een pastoraal team en een bestuur. Alle rekeningen staan dan op naam van de nieuwe parochie en bij voorkeur is er per die datum één parochieblad/nieuwsbrief en internetsite. In de loop van 2010 worden de administraties samengevoegd en wordt er een implementatieplan geschreven door de nieuwe parochie. Medio 2012 is de nieuwe parochie duidelijk herkenbaar, zowel pastoraal als materieel.
Wanneer is onze parochie aan de beurt?
Dat verschilt van parochie tot parochie. Zoals gezegd start het proces in 2009 en per 1 januari worden de eerste van de twaalf nieuwe parochies opgericht. Niet alle twaalf nieuwe parochies worden tegelijk opgericht, maar gedurende de periode 2010-2012. De pastoor van de nieuwe parochie zal samen met de deken en het bisdom het traject begeleiden.
Wat wordt de parochiekerk in onze nieuwe parochie en wanneer is dat bekend?
Het aanwijzen van de parochiekerk is een proces dat zorgvuldig moet gebeuren. Dit gebeurt na overleg en na besluit van de bisschop op het moment dat de nieuwe parochie opgericht wordt.
Hoeveel parochies zijn er nu en hoeveel zijn er dat in 2020?
Op dit moment zijn er zo’n 230 parochies c.q. pastorale eenheden. In 2020 zullen er zo’n 55 parochies zijn en geen pastorale eenheden meer.
Gaan er ook kerken sluiten?
Kerksluiting is niet het doel van het nieuwe beleid. Anderzijds is het ook niet uit te sluiten dat men kerken moet sluiten, zoals dat de afgelopen jaren ook is gebeurd.
Wat betekent de nieuwe parochie voor ons als parochianen?
Nabije pastorale zorg is een wezenlijk kenmerk van de nieuwe parochie. De nieuwe parochie wil een netwerk zijn van mensen die zich engageren rondom een nieuw centrum van parochieleven. Inbegrepen zijn groepen mensen die zich verbonden voelen met één van de oude parochiegemeenschappen die voortaan één nieuwe parochie vormen. Het is niet de bedoeling dat mensen buiten de boot vallen, wel wordt van ze gevraagd zich meer te richten op gezamenlijke activiteiten en vieringen. Dit vraagt om meer solidariteit, bijvoorbeeld wanneer een viering vervalt ten gunste van een viering in een andere kerk of door iemand die niet mobiel is mee te nemen naar de kerk. Voor bijzondere vieringen zoals uitvaarten en huwelijken kunnen gelovigen nog steeds terecht in de kerk van hun keuze.
Willen de huidige parochies wel nieuwe parochies worden?
De meeste parochies willen doorgaans zo lang mogelijk zelfstandig blijven ook al zien ze dat kerkbezoek en inkomsten teruglopen. Zeker wanneer de parochie nog een eigen pastoor heeft is ze niet actief geneigd om tot samenwerking met andere parochies te komen, omdat de urgentie daarvoor ontbreekt. Het bisdom begrijpt dit maar wil de parochies, met het oog op de toekomst, stimuleren om samen met andere parochies één nieuwe parochie te gaan vormen, zodat er krachtenbundeling plaatsvindt. Het is een proces dat enerzijds om tijd en overleg vraagt, anderzijds kan het bisdom zaken ook niet op z’n beloop laten en is nieuw beleid nodig om parochies te helpen. Van parochies wordt gevraagd dat ze toekomstgericht over hun grenzen heenkijken en handelen in het belang van het grote geheel dat de Kerk in ons bisdom is.
Hoe wordt zo’n nieuwe parochie bestuurd?
Het bestuur bestaat uit de pastoor die voorzitter is en ten minste vier en ten hoogste acht leden, die voor maximaal twee keer vier jaar worden benoemd. Het bestuur zorgt voor het materiële beheer van de parochie op het gebied van financiën en gebouwen. Het vermogen van de parochie bestaat uit het totale vermogen van de parochies die overgegaan zijn in de nieuwe parochie. De kerkbijdrage is de belangrijkste inkomstenbron, naast opbrengsten uit vermogen, collectegelden, giften, subsidies, erfstellingen en legaten. Het bestuur zorgt voor een financiële administratie die het mogelijk maakt om de exploitatiegegevens per voormalige parochie c.q. kerkplaats zichtbaar te maken (kostenplaatssysteem). De kerkbijdrage kunt u daarom gewoon blijven betalen aan uw huidige parochiekerk. In de nieuwe parochie is een centrale parochieadministratie.
Wat gebeurt er met H. Missen die ik bij parochie ‘x’ heb besteld (via fundatie), waar worden deze straks gelezen?
Waar mogelijk worden deze in de kerk gelezen waar ze besteld zijn wanneer daar een Eucharistieviering plaatsvindt.
Moeten we als parochie nog wel overgaan op een nieuw financieel systeem (Navision) als onze parochie straks opgaat in een nieuwe parochie?
Het is advies is om over te gaan op Navision. Het samengaan van parochies is makkelijker wanneer ze werken met hetzelfde financieel administratieve systeem.
Wat is de rol van de dekenaten en de dekens bij de nieuwe parochies?
De nieuwe parochie is onderdeel van een regio, een dekenaat. De deken is tevens pastoor van een van de parochies. Hij draagt bij aan de onderlinge band tussen de pastoors uit zijn dekenaat en is ook de schakel tussen de nieuwe parochies en het bisdom. Hij is betrokken bij de vorming van de nieuwe parochies.
Bij wie kan ik terecht als ik vragen heb over de nieuwe parochie?
Uitgebreide informatie is te vinden in de nota ‘de nieuwe parochie’ die u kunt downloaden. Alle parochiebesturen alsmede het pastoraal kader in het bisdom hebben deze nota ontvangen. Voor vragen kunt u zich wenden tot uw huidige parochie. De dekens zullen in hun dekenaat per nieuwe parochie voor het pastoraal kader en de besturen een informatiebijeenkomst organiseren waar ze het nieuwe beleid zullen presenteren en waar vragen gesteld kunnen worden.