Nieuws

28 AUG

Mgr Hurkmans tien jaar bisschop

Elkaar meer vertrouwen geven om zo een christelijke gemeenschap op te bouwen. Dat is in een notendop de wens van bisschop Hurkmans aan de vooravond van het bisdomjubileum in 2009. Het is voor hem tevens een moment van reflectie, omdat het dit jaar tien geleden is dat hij bisschop werd. Op 13 juni 1998 werd hij benoemd tot bisschop van ’s-Hertogenbosch en op 29 augustus 1998 geconsacreerd en geïnstalleerd.
 
bisschopswijding mgr drs A.L.M. Hurkmans"Het jubileumjaar zal mensen bewust maken dat het bisdom er al 450 jaar is en dus wel iets te betekenen moet hebben. Mensen zullen denken: ‘Ze zijn er.’ Ik werd in dit verband geraakt door het getuigenis van minister Plasterk tijdens het Theaterfestival Boulevard, onlangs hier in Den Bosch. Hoewel hij atheïst is, is hij de paters en zusters dankbaar dat ze er hier waren voor zijn familie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik zal ze altijd dankbaar blijven, zei Plasterk.”
De bisschop ziet dat het voor de hedendaagse mens niet gemakkelijk is om zich te engageren met God, Kerk en geloof. “Het staat haaks op het relativisme, dat alles betrekkelijk maakt. Mensen geloven wel in het ‘ietsisme’, dat er meer is tussen hemel en aarde, maar geven dat geen naam. Geef je het geen naam meer, dan verlies je uiteindelijk ook je eigen naam,” is de overtuiging van de bisschop.

Evangelisatie
Ruim vier jaar geleden, in maart 2004, introduceerde de bisschop zijn vijfjaren evangelisatie programma. Hij deed dat tijdens het Ad Liminabezoek van de Nederlandse bisschoppen aan Rome door het aanbieden aan paus Johannes Paulus II van een A4-tje met de belangrijkste speerpunten voor de jaren tot en met het bisdomjubileum. Terugkijkend zegt hij: “Ik ben blij dat we dat toen gedaan hebben en er vijf jaar voor hebben uitgetrokken. Het is niet zo vanzelfsprekend om het thema ‘evangelisatie’ te kiezen, maar het gaat om een elementaire zaak, namelijk Christus verkondigen aan de mensen. Eigenlijk doet de Kerk dat al twee millennia. Het mooie van het woord evangelisatie is dat het rechtstreeks verwijst naar het Evangelie en naar de Bijbel, die in de katholieke traditie is ondergewaardeerd.”

In de afgelopen jaren zijn er twee grote Geloofsfeesten geweest in Geldrop en Uden, twee Wereldjongerendagen, in Keulen en Sydney, drie Open Kerkweekenden, waar laagdrempelige geloofsinformatie is aangeboden (Zcards, Gebedskaarten en Geloofsboekjes), is er een vormingsaanbod ontwikkeld en zijn er drie parochiemissies geweest. Wat is volgens de bisschop het meeste aangeslagen? “Bij evangelisatie gaat het om het getuigenis van persoon tot persoon. Ik denk dat de huisbezoeken en de persoonlijke ontmoetingen bij de Open Kerkweekenden bijvoorbeeld, zeer waardevol zijn. De andere zaken zijn ter voorbereiding, maar in het persoonlijk contact wordt de bal ingekopt.”

Twee reacties
Evangelisatie brengt volgens de bisschop twee soorten reacties teweeg: er is een groep die er bang van is en er onwennig tegenaan kijkt, een andere groep wordt er creatief van en verandert zijn werkhouding. “Je ziet het terug in de liturgie, bij huisbezoeken, catechese en diaconie. We staan duidelijk voor een nieuwe uitdaging en ik zie daarin twee bewegingen. Wat er is blijft afbrokkelen en het kost veel inspanning om zaken te behouden. Aan de andere kant zijn er nieuwe initiatieven. Het is spannend, maar ook belastend en vraagt om nieuwe vaardigheden. We moeten als Kerk vrijmoedig het woord nemen in de samenleving. Als bisschop moet ik daarbij ook wel eens een boodschap verkondigen die niet graag gehoord wordt, om de Kerk gezond te houden. Doe je dat niet dan heeft evangelisatie weinig zin. Christelijke gemeenschappen zijn ook veeleisender geworden als het gaat om de kwaliteit van de eucharistie en de catechese, men zoekt authenticiteit. Dat levert ook spanningen en conflicten op,” aldus de bisschop.

Tien jaar bisschop
Hoe kijkt mgr. Hurkmans terug op de tien jaar dat hij nu bisschop is? “Bij mijn bisschopswijding zei ons moeder: ‘Jongen, ge kunt het niet iedereen naar de zin maken’. Dat is wel uitgekomen. Ik had wel verwacht dat het een zwaar ambt zou zijn en dat het niet zou meevallen. De bisschopswijding was een hele mooie viering, daar ben ik nog steeds dankbaar voor. Verder ben ik blij dat we alle bisdomdiensten onder één dak hebben samengebracht en ook de structuur eenvoudiger hebben gemaakt door de bestuurslaag van de dekenaten ertussen uit te halen. De dekenaten als organisatievorm waren achterhaald en zouden te veel geld en energie gaan kosten. Wel betreur ik dat we de leegte die het opheffen van de dekenaten heeft nagelaten onvoldoende hebben kunnen opvullen. Dat heeft ook te maken met het feit dat we twee vicarissen verloren hebben (Baeten en Verhoeven, red.). In de toekomst zou ik graag meer contactmomenten willen met de parochies. Hoe dat er precies uit gaat zien hangt mede af van het proces dat we momenteel in zijn gegaan met de ‘denktank’. Doel is dat we bij elkaar blijven, elkaar bemoedigen en sterken. Het gaat uiteindelijk om het charisma en vertrouwen. Structuren zijn nodig voor de ordening, maar blijven een middel en zijn geen doel. Ik heb vertrouwen in het denktankproces, maar het is uiteindelijk ‘In de kracht van de H. Geest’, zoals mijn wapenspreuk zegt. Ik zelf wil meer loslaten en minder beheersen, dat heeft ook te maken met mijn leeftijd en ervaring. Ik ben me er bewust van dat anderen het moeten doen, door hen vertrouwen te geven hoop ik dat we samen als bisdom op weg kunnen gaan. Voor het jubileumjaar heb ik gekozen voor het motto: Hij gelooft in mij. Ik vind het mooi dat God en Jezus, in mij, in ieder mens geloven. Het roept de vraag op: Wat betekent dat als er iemand is die in mij gelooft, het is een uitnodiging voor ieder persoonlijk, al dan niet gelovig, om over zijn of haar geloof na te denken.”

Complementair
Voor de toekomst heeft bisschop Hurkmans een wens. “Ik zou willen dat de tijd om is dat we zeggen de leken, de pastoraal werker, de diaken of de priester zijn het belangrijkste. We moeten niet competitief zijn maar complementair. Ik zou willen zeggen, dat ieder met behoud van zijn of haar eigen rol of ambt complementair moet zijn aan de ander. Verder vind ik dat het roepingenpastoraat bevorderd moet worden. We moeten christelijk leven ontwikkelen in gemeenschap met elkaar, met strijd en gesteggel win je niks, dat levert geen groei op. Alleen in vertrouwen bouw je een christelijke gemeenschap op.”

Michiel Savelsbergh
28-08-2008