Nieuws

04 MEI

Bisdombeleid kerkgebouwen

"In ons bisdom hebben we een schat aan kerkgebouwen: het zijn tastbare tekenen van Gods aanwezigheid, die we hebben gekregen van onze voorouders. Zullen volgende generaties ons straks bedanken dat wij ze bewaard hebben? Of zullen ze ons verwijten dat we hen daardoor met enorme financiële lasten hebben opgezadeld? Zoals het er nu uitziet is het niet verantwoord alle kerkgebouwen te behouden. We zullen ons moeten concentreren op een beperkter aantal kerken," zegt diaken drs. P.A.M. Broeders, directeur econoom van het bisdom van 's-Hertogenbosch.

Krachten bundelen nu we nog de kracht hebben

Het bisdombeleid is gericht op samenwerkingsverbanden tussen parochies. Wat gebeurt er als er in een fusieparochie of pastorale eenheid meerdere kerkgebouwen zijn?
Broeders: "Eén van die kerkgebouwen krijgt de functie van centrale kerk: eigenlijk is dat dé parochiekerk van het samenwerkingsverband. De pastoor woont er op de pastorie, en de mensen mogen er op rekenen dat hier de zondag gevierd kan worden, dat wil zeggen de viering van de H. Eucharistie op zaterdagavond of zondag. Zo lang het mogelijk is kan ook in de andere kerken een eucharistieviering plaatsvinden. De bisschop is echter geen voorstander van woord- en communievieringen op zaterdagavond of op zondag, dat is namelijk geen alternatief voor een eucharistieviering. Het is vaak ook beter om te kerken in één volle kerk, zeker voor kinderen en jongeren, die in de huidige situatie nauwelijks leeftijdgenoten treffen. Maar dit zal de pijn niet weghalen bij mensen die niet meer aan een zondagsviering kunnen deelnemen in hun eigen vertrouwde kerkgebouw."

Centrale kerken en nabijheid, is dat niet onverenigbaar?
"Het is inderdaad een hele uitdaging om bij de onvermijdelijke schaalvergroting toch de nodige nabijheid te realiseren. Er zal veel creativiteit voor nodig zijn, maar er liggen ook nieuwe kansen. Als het ons zou lukken om samen met elkaar iedereen de mogelijkheid te bieden om naar de centrale kerk te gaan, ook degenen die slecht ter been zijn of geen auto hebben: zal dat niet een geweldig teken zijn van christelijke solidariteit?"

Wat betekenen centrale kerken, voor de andere, niet centrale kerken?
"Niet aan alle kerken is een centrale rol toebedacht, maar in het uiterste geval kan een kerkgebouw nog een kapelfunctie krijgen: er kan worden getrouwd en gerouwd, er kan worden gebeden, maar de viering van de Eucharistie op zaterdagavond of op zondag vindt elders plaats. Pastoraal gezien hoeft eigenlijk zo geen enkel kerkgebouw weg. Toch moeten we vrezen voor de toekomst van veel kerkgebouwen: het ziet er naar uit dat een fors aantal kerkgebouwen om financiële redenen gesloten zal moeten worden. Uiteindelijk is dat trouwens de beslissing van de parochie zelf, waarbij de bisschop wel toestemming moet verlenen."

Wat is de toekomst van een kerkgebouw dat wordt gesloten of zoals het officieel heet aan de eredienst wordt onttrokken?
"Herbestemming lijkt misschien voor de hand te liggen, maar dat verdient toch niet echt de voorkeur. Want een rooms-katholieke kerk is niet zomaar een openbaar gebouw, maar een heilige plaats: huis van God. In ons geloof is een kerk eigenlijk 'steengeworden liturgie', verwijzend naar de hemel. Het is dan ook cruciaal dat kerkgebouwen hun eigen identiteit bewaren. Een façadevisie moeten we afwijzen: die zou alleen maar onduidelijkheid wekken over wat een rooms-katholiek kerkgebouw in wezen is. We hebben al te veel leergeld betaald en daaruit hebben we conclusies m

04-05-2005